10 c� l?a ngo?n m?c nh?t trong l?ch s?

Mr Trung

                                                Ng?a g? th�nh Troy, Han van Meegeren v? gi? tranh c?a danh h?a Vemeer, si�u l?a Madoff v� chu?i Ponzi kh?ng l?...???c coi l� nh?ng c� l?a ngo?n m?c nh?t trong l?ch s? th? gi?i.
1. Ng?a g? th�nh Troy

M� h�nh ng?a g? th�nh Troy ???c c�c nh� l�m phim s? d?ng.
N?u c� s? c�ng b?ng gi?a t�nh y�u v� chi?n tranh th� ?�y c� l? l� ?i?u d?i tr� c� th? tha th? nh?t. Khi ho�ng t? Paris c?a th�nh Troy b? tr?n v?i Helen, v? c?a vua Spartan c?a Hy L?p, chi?n tranh ?� b�ng n?. Cu?c chi?n ?� ho�nh h�nh su?t 10 n?m khi ng??i d�n th�nh Troy tin r?ng cu?i c�ng h? ?� v??t qua ng??i Hy L?p. Nh?ng h? kh�ng bi?t r?ng, ng??i Hy L?p ?ang c� m?t �m m?u kh�c.
V?i t�nh to�n gi?o quy?t, ng??i Hy L?p ?� d?ng m?t con ng?a g? kh?ng l? v?i m?t chi?c b?ng r?ng ch?a ??y qu�n l�nh n?p trong ?�. Sau ?�, h? thuy?t ph?c k? th� c?a m�nh r?ng con ng?a n�y l� m?t l?i c?u h�a. Ng??i d�n th�nh Troy ?� vui m?ng nh?n m�n qu� v� ?em n� v�o trong th�nh. ?�m h�m ?�, khi nh?ng ng??i d�n th�nh Troy ng? say, nh?ng l�nh Hy L?p tr?n b�n trong con ng?a ?� l?n ra ngo�i v� t?n c�ng th�nh Troy.
?�y l� m?t trong nh?ng m�nh l?i v? ??i th�nh c�ng nh?t ???c bi?t t?i trong l?ch s?, n?u n� l� s? th?t. ??i thi h�o Homer ?? c?p t?i s? xu?t hi?n con ng?a g? trong "The Iliad", v� v?n h�o Virgil c?ng k? l?i c�u chuy?n v? s? s?p ?? c?a th�nh Troy trong thi ph?m "The Aeneid." B?ng ch?ng cho th?y Troy t?n t?i v� mang l?i gi� tr? cho c�u chuy?n c?a Homer, v� c�c h?c gi? t? l�u ?� ?i?u tra v? ?? ch�nh x�c c?a c�u chuy?n n�y. M?t gi? ??nh ??ng sau con ng?a th�nh Troy t?i t? nh� s? h?c Michael Wood, ng??i ??a ra � ki?n r?ng ?� ch? ??n thu?n l� m?t phi?n g? l?n h�nh m?t con ng?a ???c ??a v�o th�nh ph?.
D� th? n�o ?i n?a, c�u chuy?n tr�n gi�nh ???c m?t v? tr� th??ng tr?c trong tr� t??ng t??ng c?a ng??i ph??ng T�y nh? m?t l?i c?nh b�o r?ng h�y c?n th?n v?i nh?ng m�n qu� c?a k? th� mang t?ng.
2. Han van Meegeren gi? m?o Vemeer

M?t trong nh?ng b?c tranh c?a Meegeren gi? l�m tranh c?a danh h?a Vermeer.
S? d?i tr� n�y t?i t? s? h�o danh trong ngh? thu?t. Han van Meegeren l� m?t h?a s?, ng??i lu�n c?m th?y b? ?�nh gi� th?p v� ngh? r?ng �ng c� th? l?a c�c chuy�n gia ngh? thu?t th?a nh?n t�i n?ng c?a m�nh.
??u th? k? XX, c�c h?c gi? ?� tranh lu?n v? vi?c li?u h?a s? H� Lan v? ??i Vermeer c� v? h�ng lo?t c�c t�c ph?m mi�u t? c?nh trong Kinh th�nh hay kh�ng. Nh�n c? h?i n�y, Van Meegeren ?� l�m gi? m?t trong nh?ng t�c ph?m ?�. V?i s? ch� � t?ng chi ti?t, Han van Meegeren ?� l�m gi? t? c�c v?t n?t t?i tu?i c?a b?c tranh. C�c chuy�n gia tin r?ng nh?ng b?c tranh l� th?t v� Meegeren ?� l�m gi? c?ng nh? b�n ???c nhi?u b?c tranh c?a Vermeers h?n n?a. S? tham lam ?� v??t qua kh�t v?ng ???c khen ng?i khi Meegeren quy?t ??nh kh�ng tr? l?i l� ch�nh m�nh.
Tuy nhi�n, Meegeren, ng??i ?� l�m gi? tranh Vemeer trong nh?ng n?m 1930, 1940 ?� ph?m ph?i m?t sai l?m l?n. �ng ?� b�n m?t b?c tranh cho m?t th�nh vi�n c?a ??ng Qu?c x� ? ??c. Sau chi?n tranh, qu�n ??ng minh quy Meegeren l� k? b�n "kho b�u qu?c gia" cho k? th�. Nh?m xoay chuy?n t�nh th?, Meegeren bu?c ph?i n�i th?t v? nh?ng b?c tranh c?a m�nh.
Meegeren qua ??i v� m?t c?n ?au tim 2 th�ng sau khi m�n h?n 1 n?m t�.
3. Si�u l?a Madoff

Si�u l?a Madoff khi?n c? ph? Wall b�ng ho�ng
N?m 2008, Madoff th� nh?n ?� l?a kho?ng 50 t? USD t? c�c nh� ??u t?, nh?ng ng??i tin t??ng trao t�i s?n c?a h? cho y. Madoff ?� s? d?ng k? ho?ch Ponzi� (Ponzi-Scheme) ?? duy tr� tr� l?a ??o c?a m�nh h?n m?t th?p k?.
C� l?a kinh ?i?n n�y ???c ??t theo t�n c?a tr�m l?a ??o t�n d?ng ?a c?p Charles Ponzi ??u th? k? XX. Ph??ng th?c ho?t ??ng c?a m� h�nh Ponzi nh? sau: k? ?i vay cam k?t s? tr? l?i t?c cao cho c�c nh� ??u t? nh?ng thay v� ?em ti?n ?i ??u t?, k? ?i vay l?i gi? s? ti?n n�y cho m�nh v� s? d?ng kho?n vay t? nh� ??u t? m?i ?? tr? cho nh?ng nh� ??u t? tr??c ?�.
Madoff kh�ng ph?i l� ng??i ph�t minh ra tr� l?a ??o n�y nh?ng y l?i khi?n m� h�nh c?a n� l?n h?n bao gi? h?t. Kh�ng ch? l?p k? l?c v? s? ti?n thu ???c m� chu?i Ponzi c?a Madoff c�n d�i h?n b?t k? k? l?a ??o n�o kh�c. Th??ng th� nh?ng k? s? d?ng ph??ng th?c Ponzi ?? l?a ti?n s? nhanh ch�ng b? ph�t hi?n b?i v� c�ng ng�y h? c�ng c?n ph?i t�m nhi?u nh� ??u t?.
C� l?a c?a Madoff khi?n c? ph? Wall b�ng ho�ng b?i Madoff, c?u ch? t?ch s�n ch?ng kho�n NASDAQ, t?ng l� m?t chuy�n gia ???c coi tr?ng v� ??y t�i n?ng trong l?nh v?c t�i ch�nh.
4. Anna Anderson gi? c�ng ch�a Alias Anastasia

C�ng ch�a Anastasia (tr�i) v� k? gi? danh Anderson.
V?i s? t?n c�ng d? d?i c?a cu?c C�ch m?ng Nga, s? t?n t?i c?a m?t gia ?�nh ho�ng gia l� ?i?u kh�ng th? ch?p nh?n ???c. N?m 1918, c�c th�nh vi�n trong gia ?�nh ho�ng gia Romanov b? gi?t: Nga Ho�ng Nicholas II, v?, con trai v� b?n con g�i �ng, ?? ??m b?o r?ng kh�ng c� ng??i th?a k? h?p ph�p sau ?� c� th? ??ng l�n v� t?p h?p d�n ch�ng n?i d?y.
Ngay sau ?�, ?� c� tin ??n r?ng m?t s? th�nh vi�n gia ?�nh ho�ng gia ?� tr?n tho�t v� s?ng s�t. R?t nhi?u ng??i t? nh?n m�nh ch�nh l� m?t trong s? ?� v� n?i l�n l� tr??ng h?p c?a Anderson. N?m 1920, Anderson ?� ???c ??a v�o b?nh vi?n sau khi c? g?ng t? t? v� th� nh?n r?ng c� l� c�ng ch�a Anastasia, con g�i �t c?a gia ?�nh ho�ng gia. Anderson thuy?t ph?c m?i ng??i b?ng m?t ki?n th?c ?�ng ng?c nhi�n v? gia ?�nh v� cu?c s?ng c?a gia ?�nh ho�ng gia t?i t�a �n.
M?t s? h? h�ng xa v� nh?ng ng??i bi?t s? s�i Anastasi tin r?ng Anderson l� c�ng ch�a nh?ng ?a s? ??u kh�ng ch?p nh?n ?i?u n�y. N?m 1927, m?t ng??i b?n c�ng ph�ng c? c?a Anderson tuy�n b? r?ng t�n th?t c?a c� ta l� Franziska Schanzkowska ch? kh�ng ph?i c�ng ch�a Anastasia. ?i?u ?� v?n kh�ng ng?n ???c Anderson cho ph�p m�nh h??ng th? s? n?i ti?ng v� c� ???c m?t kho?n th?a k? t? ho�ng gia. Anderson ?� ph?i ??i m?t v?i nhi?u v? t? t?ng trong su?t nhi?u th?p k? nh?ng c� v?n m?c k?t trong c�u chuy?n c?a m�nh cho t?i khi qua ??i v�o n?m 1984. Nhi?u n?m sau ?�, c�c ki?m tra ADN ?� x�c nh?n Anderson l� k? gi? m?o. N?m 2009, c�c chuy�n gia ?� c� th? k?t lu?n t?t c? c�c h�i c?t ???c t�m th?y v� kh�ng th�nh vi�n ho�ng gia n�o tr?n tho�t kh?i cu?c thanh tr?ng v�o n?m 1918.
5. Titus Oates v� �m m?u s�t h?i vua Charles ?? Nh?

Oates v?n ngoan c? khai man tr??c t�a.
???c nu�i d?y b?i m?t gi�o s? Tin L�nh, Oates v�o tr??ng Cambridge ?? h?c v? c�c y�u c?u trong gi�o h?i Anh. Sau khi b? ?u?i kh?i gi�o h?i v� c� h�nh vi kh�ng ??ng ??n, Oates b?t ??u li�n k?t v?i C�ng gi�o v� gi? v? c?i t� quy ch�nh. V?i s? khuy?n kh�ch c?a Israel Tonge, m?t ng??i ch?ng c�ng gi�o, Oates th�m nh?p v�o l�nh th? c?a ??i ph??ng b?ng c�ch v�o m?t tr??ng d�ng. Th?c t?, Oates v� hai tr??ng d�ng, c? hai ??u tr?c xu?t y. Tuy nhi�n, ?i?u ?� kh�ng quan tr?ng. B?i l�c n�y, Oates ?� thu th?p ?? th�ng tin n?i b? v� nh?ng c�i t�n ?? ti?n h�nh cu?c t�n ph� kh?ng l?.
N?m 1678, Oates b?a ??t v� gi? v? ?? l? �m m?u m� trong ?� c�c th?y tu d�ng T�n ?ang c� k? ho?ch s�t h?i vua Charles ?? Nh?. � ?? c?a k? ho?ch n�y l� mu?n ??a em trai vua l� James l�n thay Charles v� x�a b? gi�o h?i Anh ?? ph?c h?i C�ng gi�o. L?i n�i d?i c?a Oates ?� g�y ra s? hoang mang trong su?t 3 n?m, k�ch ??ng nh?ng ph?n t? ch?ng C�ng gi�o v� k?t qu? l� g�y ra nh?ng v? h�nh quy?t khi?n kho?ng 35 ng??i thi?t m?ng.
Sau khi vua Charles qua ??i v�o n?m 1685, James ?� l�n l�m vua nh?ng Oates v?n c? khai man tr??c t�a. Sau ?�, y ?� b? k?t �n v� b? t�. Tuy nhi�n, Oates ch? ph?i ng?i t� v�i n?m khi cu?c C�ch m?ng Vinh Quang qu�t qua n??c Anh v�o n?m 1688.
(c�n ti?p)
S?m Hoa (Theo Howstuffworks)